Zoeken

Schellebelle tot Schoonaarde  (Deel  3)

 

Inhoud:

     Veer Schellebelle          Wijmeers            Bergemeersen           Wichelen           Den Berlaar          Paardeweide            De nieuwe Paardeweide           Wichelen Kerk           Schoonaarde       

       


Veer Schellebelle

Schellebelle, is een deelgemeente van Wichelen.
Om den Aard te bereiken moet men gebruik maken van het veer, (Aard of Den Aard) is een gehucht van de gemeente Wichelen, meer bepaald in Schellebelle en licht aan de overkant van de Schelde op linkeroever.

 

deel 3 (1)deel 3 (2)

Het volstaat even de bel te luiden en een van de veermannen of veervrouw komt opdagen om u van dienst te zijn.

Waterwegen & Zeekanaal heeft de aanmeerpalen voor de binnenvaart en het pleziervaartponton ter hoogte van Aard afgewerkt. Voortaan kunnen beroepsvaartuigen en plezierboten hier naar hartenlust aan- en afmeren.

deel 3 (3)deel 3 (4)
deel 3 (5)deel 3 (6)
Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Ben Weyts, heeft in juni 2016,
de nieuwe steiger met aanmeerpalen in Schellebelle Wichelen, officieel ingehuldigd.

Het nieuwe dorpspleintje in Aard. (Aard of Den Aard)  


deel 3 (7) deel 3 (8)
Tijdens de weekends in de zomermaanden is het hier ontzettend druk.


deel 3 (9)deel 3 (10)
Vroeger moest men tijdens de wintermaanden bij extreem hoog water de doorgang naar Uitbergen dichtmaken door middel van Schotbalken. Het gemetste muurtje met sponning is nog steeds zichtbaar.


deel 3 (11)deel 3 (12)
Op linkeroever is de oude veerdam waarin de veerpont vroeger aanlegde verdwenen en vervangen
door een waterkerende constructie.  

 

Wijmeers

Stroomafwaarts van het veer liggen op de linkeroever lage meersen.
Wijmeers heeft 2 ontpolderingen, de twee kommen van dit gecontroleerde overstromingsgebied zullen pas bij extreme stormen vollopen. Een deel van de vroegere polder werd teruggegeven

aan de Schelde, door het maken van een opening in de vroegere hoofddijk, heeft het water van de Schelde vrij spel en kan hierdoor een grote watermassa bergen en verkleind de kans op overstromingen.

Hierdoor is ook een prachtig stuk natuurgebied ontstaan. Om de achterliggende woongebieden te beschermen werd een nieuwe hoofddijk aangelegd.


deel 3 (13)deel 3 (14)
deel 3 (15)deel 3 (16)
Nieuwe wilgenvloedbossen kwamen tot stand,  riet en moerasvogels komen hier schuilen en broeden.


deel 3 (17)deel 3 (18)
Fietsers, wandelaars en natuurliefhebbers, halen hier hun hartje op.
Het gebied kan een grote hoeveelheid water veilig bergen, zodra het water in de Schelde voldoende is gezakt, loop het gebied terug leeg via de uitwateringssluizen.


deel 3 (19)deel 3 (20)
De opwaartse sluis voor het veer van Schellebelle.


deel 3 (21)deel 3 (22)
De sluis aan de afwaarts zijde, tegen de brug van Uitbergen.

Op de rechteroever mondt de Molenbeek uit in de Schelde,  vanaf de bron in Grotenberg tot aan de monding in de Schelde nabij Wichelen, heeft de beek een lengte van ongeveer 22 kilometer.

Verderop is de brug van Uitbergen reeds zichtbaar.

deel 3 (23) deel 3 (24)
Ze vormt de verbinding tussen Wichelen op rechteroever en Uitbergen op linkeroever.  Deze brug is op een vijfhonderdtal meter meer naar opwaarts gebouwd ten opzichte van de oude vroegere beweegbare brug.

deel 3 (25)deel 3 (26)

Waar de oude brug vroeger lag is nog te zien aan het nog bestaande brughuis op linkeroever,
de oude toegangsweg loopt van hieruit recht naar de parochiekerk Sint-Pietersbanden van Uitbergen


                
De eerste brug dateert van 1880.
Opdrachtgever was “Het bestuur Comité der brug over de Schelde te Uitbergen”.
Dat handelde in naam van de gemeenten Wichelen, Overmere en Uitbergen.
Het was een draaibrug: het wegdek kon gedeeltelijk dwars worden gedraaid, zodat de schepen ertussendoor konden varen.
Slechts een bruggendraaier bediende de brug, volledig op manskracht. Wie de brug gebruikte moest betalen.


   deel 3 (27)

De brugdraaier op de brug.


deel 3 (28)deel 3 (29)
Foto’s  brug van Uitbergen

1896-1900 Overname Gemeentelijke brug van Uitbergen, door de Belgische Staat
Bij het begin van de tweede Wereldoorlog hebben de Belgische genietroepen de brug opgeblazen, om de opmars van de Duitsers af te remmen.
Onder Duits beheer bouwde de aannemer Van Praet Oct. voor 1.272.341 fr. in 1941 een nieuwe ophaalbrug, deze werd bediend door twee bruggendraaiers, één aan elke oever om de brug gelijkmatig op te trekken.
1933 Vernieuwen remmingswerk brug door de aannemer Winteyn Gebr. voor een bedrag van 136.000 fr.
In 1944 heeft het Duitse leger, toen het zich terugtrok, de brug opnieuw opgeblazen, het duurde tot begin 1947 dat deze brug opnieuw voorlopig in gebruik werd genomen
Reeds in het begin van de jaren 1950 doken plannen op om een nieuwe brug te bouwen.
1953 Verbouwen hefhoogte van voorlopige brug, door SV. Usines Marechal voor 112.210 fr.
1957 Vernieuwen paaljukken voorlopige brug, P.V.B.A. G. Hauwaert voor 217.524 fr.
1959 Bouwen van de bestaande brug, door NV.Ponts Tunnels et Terrassements voor 12.313.764 fr.
1960 Vernieuwen houten vloer van voorlopige brug, Firma De Blende A. voor 140.141 fr.
Door een aanvaring in 1961 was de bestaande brug zo zwaar beschadigd dat men besloot om de brug niet meer te herstellen.
De nieuwe bestaande brug was klaar was maar de opritten moesten nog worden aangelegd, in 1962 werden de toegangswegen van de nieuwe brug aangelegd door de aannemer De Moor A. voor 8.889.822 fr.
De eerste maanden kon je de brug dan ook niet bereiken en diende men de omleiding te gebruiken via Schoonaarde, Wetteren en het veer van Schellebelle.
In 1963 werd de nieuwe brug ingehuldigd.
In 1966 werd de vernielde brug afgebroken, door Mevr. Wwe. Lenaerts G. Ams. Voor 1.556.625 fr.

deel 3 (30)deel 3 (31)
Op 3 januari 1997 diende de ijsbreker Sperwer de vaargeul vrij te maken voor  het vastgelopen schip 150 m. afwaarts de brug van Uitbergen.   Foto 2016 ongeveer op dezelfde plaatsgenomen.

 

Bergenmeersen

De Bergenmeersen op rechteroever in de gemeente Wichelen, met een oppervlakte van 41,37 ha is een gecontroleerd overstromingsgebied met gereduceerd getij of kortweg GOG-GGG.
Vanaf de brug van Uitbergen vormt de loop van de Schelde de eerste nog bestaande grote meander. De dijk die direct langsheen de rivier loopt is de overloopdijk. Deze dijk heeft een lagere waterkeringshoogte dan normaal, nl. 6.40 TAW.

deel 3 (32)  deel 3 (33)
De werken van de hoofddijk sluit aan de opwaartse zijde aan tegen de oprit van de huidige brug van Uitbergen en aan de afwaartse zijde ter hoogte van het kerkhof van Wichelen. Deze werden aangevangen begin mei 2010 met als eerste fase de bestaande ringdijk verhogen tot 8m TAW, en te voorzien van een aangepaste dijkprofiel.

deel 3 (34)deel 3 (35)
deel 3 (36)   deel 3 (37)
De nieuwe dijk, op de achtergrond de brug.                                                                                       De vroegere weg naar de oude brug.


deel 3 (38)deel 3 (39)
Nadat de ringdijk is heraangelegd, is de bestaande uitwateringsconstructie vervangen door een nieuwe in- en uitwateringsconstructie. De nieuwe sluis is een combinatie zowel economisch als voor de natuur, ze bootst de natuurlijke getijdenwerking veel beter na, sinds april 2013 stroomt dagelijks elke dag bij eb en vloed het Scheldewater de Bergenmeersen in. De sluis is ook gemaakt dat vissen vlot in en uit kunnen zwemmen.


deel 3 (40)deel 3 (41)
deel 3 (42)deel 3 (43)
De Bergenmeersen is stapsgewijs aan het veranderen de vroegere polder (de polder is onteigend in het kader van het Sigmaplan en is niet meer actief als polder) is zich aan het ontwikkelen in een uniek zoetwaterschor en waardevol leefgebied voor heel wat planten, struiken en diersoorten.

 

Wichelen

De Paddenhoek, een deel van het Oud Dorp van Wichelen, dat bij elke stormtij onder water kwam werd rond de jaren zestig-zeventig door de Dienst der Zeeschelde onteigend en de ganse site van kleine huisjes werd afgebroken.
Vroeger bestond er een veer aan de Paddenhoek te Wichelen. De familie Van Lippevelde waren de eerste bewoners van het hof 't Veer. Het veer van Wichelen was van belang voor het transport naar de dorpen van het land van Aalst. Vanuit Aalst was Wichelen de dichtst bijgelegen veerdienst en aanlegplaats op de Schelde. Rond het begin van W.O.1 hield deze veerdienst op te bestaan.


deel 3 (44)deel 3 (45)
Het veer aan de Paddenhoek.

Linkeroever Wichelen, Paardeweide.(Kruisje)

In de overloopdijk op Wichels grondgebied maar aan de kant van Berlare, staat een klein arduinen kruisje, ter hoogte van het Wichelse kerkhof. Het werd er geplaatst voor de toenmalige Berlaarse burgemeester Sebastiaan Van Havermaet, die daar overleed op 6 februari 1754.


deel 3 (46)deel 3 (47)


Waarom of hoe hij eigenlijk gestorven is, wordt nergens vermeld. In de volksmond deden zich toen verschillende wilde verhalen een daarvan wordt gezegd dat hij dood vroor terwijl hij op de veerboot zat te wachten, die toen voor de overtocht van de Schelde zorgde tussen Wichelen en Berlare. Het kruis werd kort na de begrafenis geplant. Het bleef op de oorspronkelijke plaats staan tot vorige eeuw. Toen verlegde de Schelde zich meer naar het zuiden (1892 Rechttreking Paardeweide ) en kwam een deel van Wichelen aan de andere kant van de Schelde te liggen.
Men besliste toen het kruis, dat tot dan op Berlaars grondgebied stond, te verhuizen en opnieuw aan de Scheldedijk te zetten, op Wichels grondgebied. Het kruis werd enige tijd verzet toen de dienst Zeeschelde het overstromingsgebied aanlegde.
De Wichelse technische dienst verhuisde het kruisje naar de tuin van het oud-gemeentehuis. Na de werken werd het opnieuw aan de dijk gezet, waar het nu nog steeds staat.

 

Den Berlaar

Het Riekend Rustpunt is een klein Museum.

deel 3 (48)

  deel 3 (49)deel 3 (50)

deel 3 (51)deel 3 (52)

De geschiedenis van deze historische site is zeker de moeite waard om eens te bezoeken.
Voor meer inlichtingen over een van de mooiste plekjes van Berlare.
 Heemkring en Oudheidkundige Kring Berlare sluis.
www.hokberlare.be/sluis

 

Paardeweide

Linkeroever Wichelen en Berlare,  De Paardeweide,  loopt vanaf Den Berlaar tot aan de hoofddijk tussen de Paardeweide en het Paardebroek, het heeft dezelfde karakteristieken als de Bergenmeersen.
De Paardeweide is na de grote overstroming van januari 1976,  in 1982 ingericht als gecontroleerde overstromingsgebied. Het Sigmaplan voorziet in de aanleg van verschillende gecontroleerde overstromingsgebieden (GOG).Naast een veiligheidsfunctie kunnen deze gebieden ook een recreatieve, natuur- en/of landbouwfunctie hebben.

deel 3 (53)deel 3 (54)
1982 Zeeschelde linkeroever te Wichelen en Berlare. Aanleg van overstromingsgebied Paardeweide, 1e fase. Aannemer L. De Wilde uit Baasrode.


deel 3 (55)deel 3 (56)
1985 Linkeroever Berlare en Wichelen, aanleg hoofddijk overstromingsgebied Paardeweide, 2e fase Bestek C4/83 E 92 Aannemer Van Laere uit Burcht.

deel 3 (57)deel 3 (58)
deel 3 (59)deel 3 (60)
deel 3 (61)deel 3 (62)
deel 3 (63)deel 3 (64)
Bij stormtij en hoge waterstanden in de Schelde, wordt het peil van de overloopdijk overschreden
en stroomt het water in de Paardeweide. Door het grote waterbergende vermogen van 86 ha zij de omliggende gebieden gevrijwaard van overstroming.

 

De nieuwe Paardeweide

Door de nieuwe inrichting van de Paardeweide tot “wetland” krijgt de natuur ook vrij spel en ontstaat een wisselende landschap van nat en droog.

 

deel 3 (65)deel 3 (66)
deel 3 (67)deel 3 (68)
deel 3 (69)deel 3 (70)
De nieuwe sluis gebouwd in 2013-2014 is speciaal ontworpen met een stuw om het waterpeil
op de juiste hoogte te houden voor de ontwikkeling van de natuur en bij overstroming het overtollige water te laten terugvloeien naar de Schelde.

Wetland is een heel gevarieerde natuur een afwisselend landschap van natte weilanden, rieten open water,  het is ook een laagland dat permanent of tijdelijk verzadigd wordt door water. Wetland vertoont hierdoor een karakteristieke vegetatie, en zeer grote biodiversiteit, aangepast aan deze wisselend omstandigheden.

 

deel 3 (71)deel 3 (72)deel 3 (73)deel 3 (74)
Via een pad kan je van de overloopdijk naar de verhoogde en verstevigde ringdijk en kan je ondertussen genieten van het natuurgebied. Infoborden op dit pad geven je informatie over de interessantste plekjes

 

 

deel 3 (75)deel 3 (76)
deel 3 (77)deel 3 (78)
deel 3 (79)deel 3 (80)
deel 3 (81)deel 3 (82)
deel 3 (83)deel 3 (84)


 
Nu de Paardeweide volledig is afgewerkt is het terug toegankelijk voor het publiek en is iedereen welkom om de Paardeweide te komen ontdekken.  Vanop de dijk die uitsluiten toegankelijk is voor fietser, wandelaars en diensten, heb je een goed overzicht.
Het Sigmaplan levert hier een belangrijke rol in de ontwikkeling tussen een  prachtig stuk natuurgebied en veiligheid. De Paardeweide dient op de eerste plaats als opslag voor overtollig water bij extreme hoogwater in de Schelde.

 

Wichelen  Kerk

deel 3 (85)deel 3 (86)
deel 3 (87)deel 3 (88)
Vanaf de overloopdijk van de Paardeweide zie je op rechteroever de kerk van Wichelen.

 

Schoonaarde

Schoonaarde is gelegen op rechteroever van de Schelde.
De brug verbindt Berlare met Schoonaarde.

deel 3 (89deel 3 (90)
deel 3 (91)deel 3 (92)


        
Meer over Schoonaarde is te vinden in:  (deel 4 Schoonaarde-Dendermonde)

Paul & Herman