Zoeken

De Schelde van Melle tot Schellebelle   (Deel  2)

Inhoud:

De Schelde van Melle tot Schellebelle

De Bunker op de dijk in Melle

De brug van Wetteren

De kade van Wetteren

Nieuw jaagpad tussen de scheldekaai van Wetteren en het veer van Schellebelle

Het veer van Schellebelle

 


 

Voor 1867 kon men de Schelde slechts oversteken via een veerpont te Melle, de eerste brug werd gebouwd tussen 1867-1868 door een privé-initiatief van mevrouw van Pottelsberghe de la Potterie.
en was gelegen ongeveer 500 meter afwaarts de bestaand brug over de Schelde te Melle.

01

De brug van Melle van voor de eerste wereldoorlog is op oude postkaarten vrij goed herkenbaar door het houten brugwachters hokje midden van de brug.

De brug werd onderhouden door de gemeente Melle,  tussen 1865 en 1908, wie de brug gebruikten moest daarvoor tol betalen. Om de tolgelden af te schaffen kocht de gemeente de brug van de “Concessionnaire Maatschappij der Brug te Melle”, de kosten voor het onderhoud van de brug en de brugdraaier waren voor de gemeente een te zware last.
De gemeenteraad van Melle besliste in 1907 om de brug gratis te schenken aan de Belgische Staat, de brug werd overgenomen door de Belgische Staat op 1 januari 1908.

Bij het begin van de eerste inval van de Duitsers in Kwatrecht en Melle, werd de brug door het Belgische leger in oktober 1914 opgeblazen.
Tijdens de bezetting bouwde het Duitse leger een houten noodbrug ter hoogte van de Pontstraat, deze brug zou dienst doen tot in 1924.

0203
 
Foto van voor 1914 en nu 2016

04

In de meidagen van 1940 vernietigde het derde regiment van de Belgische genietroepen de brug uit 1924, een noodbrug werd gebouwd in 1941. Op het einde van de oorlog bliezen de Duitsers hun noodbrug op.  De vernielde brug werd hersteld door de aannemer Van Praat O. voor een bedrag van 880.655 fr.  

05

In Juli 1944 werd begonnen met de bouw van een ophaalbrug door de aannemer Fa.  Marechal. De brug werd afgebroken in 1958 door de aannemer Ano. Fa. Depret, voor het bedrag van 548.424 fr

De rechteroever te Melle is hoog gelegen en steil, waardoor voor de voor de bouw van de brug, de oprit slechts weinig diende opgehoogd te worden. Deze oeververbinding werd na WO-II op deze plaats gebouwd, in de directe omgeving van de 19° eeuwse Sint Martinuskerk.

06

07

De brug in voorgespannen beton werd in 1953 gebouwd door N.V. Ver. Bouwwerken Baert en Albouw, voor 8.744.996 fr. de bestrating en afwateringswerken  der toegangswegen werden in 1954 uitgevoerd voor een bedrag van 3.878.672 fr. door Quisquater J. De brug van het Magneltype werd in 1956 officieel ingehuldigd. Op 18 maart 1992 stortte deze op een dramatische wijze in.

0809
10
 1112
De ingestorte brug koste het leven van de chauffeur van de tankwagen,  het slachtoffer slaagde niet om tijdig zijn oplegger te verlaten voor deze in brand vloog, de tankwagen was geladen met 28.000 liter benzine.

13

De voorlopige noodbrug van het 11de Geniebataljon, gekazerneerd aan de Schelde
in Zwijndrecht werd met de ponton “Noord West” van de aannemer “De Brandt”
naar Melle gevaren.  Op 15 april 1992 werd de voorlopige ijzeren baileybrug geplaatst
voor fietsers en voetgangers ter hoogte van de Pontweg op rechteroever
en de D’Haenestraat op linkeroever.

14

1516
Foto’s brug Melle 2016

17

Op 15 september 1993 werd de huidige stalen hang-boogbrug met betonnen brugdek in alle stilte opengestel voor alle verkeer.
De totale kosten voor de opruiming van de ingestorte brug en de bouw van de nieuwe brug (gebouwd door de firma Iemants) bedroegen meer dan 95.000.000 fr.

18
Vanop de brug zie je naar opwaarts de monding van de ringvaart in de Schelde.

19
Zicht vanaf de brug naar afwaarts

20

Afwaarts de brug van Melle: de akoestische debietsmeter met tijmeter.
De enige debietsmeter op de Zeeschelde.

2122
Zicht op debietmeter de meerpalen op linkeroever en de kerk van Melle vanaf de Schelde.

2324
Op rechteroever de oude scheepswerf Pol De Roose: momenteel eigendom van De Roeck. Het is een getijdedok afgesloten door middel van een drijfdeur. Deze holle metalen taps geconstrueerde pont momenteel gevuld met water, en is afgezonken in sponningen in de beide landhoofden. Om de deur te openen, wordt bij gelijke waterstand op de Schelde en in het dok, het water uit de pont gepompt, waardoor deze begint te drijven. Eenmaal ze volledig uit de sponningen is gelicht wordt ze weggevaren en kan het schip in of uit het dok varen. Nadien wordt de deur terug ingevaren, terug voorzien van water waardoor ze zakt en het dok afsluit van de Schelde. Het water kan dan gravitair uit het dok worden geloosd of weggepompt om het dok terug droog te zetten.

Bunker op dijk in Melle
 
25

2627
De bunkertje gecamoufleerd als wachthuisje, stond op rechteroever in de dijk op staatsdomein en op het grondgebied van de gemeente Melle, ter hoogte van vroegere betonnen steiger van de bedrijven De Bakker-De Rudder, destijds textielverdeler. Het bunkertje bestond uit twee mitrailleurkamers, het onderste schietgat was gericht naar opwaarts richting Melle, het bovenst schietgat keek  over de Schelde richting Wetteren, en nam op die wijze alles onder vuur komende van afwaarts. Op 15 mei 2009 werd de aanvang genomen met het afbreken van het bunkertje door de firma Creëlle uit Beervelde, op 26 mei 2009 was het bunkertje afgebroken. Op de plaats van het bunkertje is een nieuwe uitwateringssluis gebouwd.

Het is echter heel jammer dat men dit uniek bunkertje niet gevrijwaard heeft van afbraak het was het enige bunkertje die op het ganse stroomgebied  van de Schelde tussen Gentbrugge en Antwerpen op de dijk heeft gestaan. Door het afbreken van het bunkertje is Bruggenhoofd Gent, één van zijn pareltjes verloren.

Dank aan: www.bunkergordel.be

2829
Op rechteroever staat het Sint-Lodewijk, medisch psychisch instituut voor begeleiding en onderwijs aan personen met een motorische handicap.

30

31

32
De Boeing lijkt hier een noodlanding gemaakt te hebben. Hij was vroeger eigendom van een Afrikaanse koning (of keizer) en werd door de Belgische Staat aangeslagen om de kosten voor de te lange standplaats op de luchthaven van Oostende te recupereren. Het was de bedoeling van de huidige eigenaar om hierin een multifunctioneel educatief centrum op te richten of om hier een opleidingscentrum in te richten voor onderhoudspersoneel van Sabena.

 

De brug van Wetteren

33
Op rechteroever waren vroeger twee graan verwerkende bedrijven en één  brandstofbedrijf welke alle drie gebruik maakten van de waterweg voor de bevoorrading. Alleen het opwaartse bedrijf Schatteman maakt nog gebruik van de graanzuiginstallatie.

34

3536
3738
In 1951 werd de bouw aangevangen van de bestaande betonnen cantileverbrug te Wetteren, door de aannemer Van Aurtyve Gebrs, voor een bedrag van 11.759.452 fr. De bestrating en afwateringswerken
voor deze brug werden toegewezen aan de aannemer J. Quisquater,  voor een bedrag van 8.333.057 fr.

 3940
De baanbrug en de voetgangersbrug in de winter van 1997 te Wetteren

41
De plannen voor de bouw van de brug van Wetteren werden ondertekend te Antwerpen op 27 juli 1892.
1882-1894 Verbeteringswerken in de doorgang van Wetteren en herbouwen brug.

42
Deze foto zou dateren van omstreeks 1904 van de draaibrug van Wetteren.
Op www.bunkergordel.be vindt u een uitgebreide documentatie over “De strijd om de Scheldebrug van Wetteren”.  

43
De toenmalige brug lag op de plaats waar nu de voetgangersbrug gelegen is.

4445
4647
4849
Voetgangersbrug van Wetteren: de Passerelle, een hyperstatische brug, destijds gebouwd door de gemeente Wetteren (1956), op basis van een vergunning. Via deze voetgangersbrug is het centrum van Wetteren verbonden met Overschelde op de L.O.  

Momenteel overgenomen door Waterwegen en Zeekanaal  NV. welke met de gemeente Wetteren en het Intergemeentelijk  samenwerkingsverbond Schelde-Landschapspark (IGS-SLP) plannen klaar hebben voor een nieuwe voetgangers en fietsersbrug over de Schelde. Bron: Waterwegen en Zeekanaal NV. (W&Z)   
 
5051
Als gevolg van de zeer beperkte breedte van de bruikbare oever en het laaggelegen maaiveld, werd voor een verankerde damwand als waterkering gekozen op de linkeroever.

 

De Kade van Wetteren

Het kaaiplateau ligt slechts op de cota 6.20 TAW, met als gevolg dat de waterkering op de kaai
verzekerd wordt door een betonnen waterkeermuur met twee schuifpoorten die de passage van het
vrachtvervoer moet mogelijk maken.

52 53
Wetteren kade onder water

54
55
Kade Wetteren  2016

In principe is de kade van Wetteren eigendom van de gemeente die deze in het verre verleden op basis een vergunning mocht uitbaten voor eigen gewin. Deze concessie is reeds jaren geleden afgelopen, waardoor de kade een volledig openbaar karakter heeft gekregen. Als gevolg van het feit dat er op de Zeeschelde weinig of geen openbare kaden zijn, wordt deze kade een beetje beheerd door de (W&Z). Buiten ander occasioneel gebruik, tot enkele jaren geleden werd hier enkel en in hoofdzaak zout gelost voor de firma Van Damme uit Kalken, die het verwerkt tot strooizout en keukezout (NEZO).

56
De hoge Sint Gertrudiskerk in een eclectische neostijl staat bovenop de Wetterse heuvel gebouwd.

Werken uitgevoerd te Wetteren.
1882 Rechtrekking opwaarts de brug van Wetteren, 228.900 fr Willems
1919 Gemeentekaai van Wetteren. 1.924.819 fr Charels &Ritte
1950 Kaaimuur te Wetteren. Inheien damwand 8.720.000 fr B.B. Kalis & J.G. Kalis
1951 Herstellen kaaimuur te Wetteren, R.O. 831.962 fr Van Outryve Gebr.
1955 Herstellingswerken aan kaaimuur R.O. te Wetteren 8.333.057 fr J.Quisquater
1956 Afbreken v voorlopige brug en overblijfselen vd vernielde brug (1940) 1.097.664fr N.V. Gents Bouwwerken
1956 Herstellen van kaaimuur L.O. afw oude brug te Wetteren 1.772.432 fr. Fa. Van Autyve Gebrs.
1966 Aanpassen van kaaimuur L.O. te Wetteren. 28.065.835 fr.
1966 Aanpassing van achterwand van kaaimuur te Wetteren 981.442 fr. Van der Leest G.
1982 Zeeschelde R.O. te Wetteren: bouwen van waterkering. 158.417.601 fr. Alg. on. NV De WildeTegenaan de dijk op rechteroever in Wetteren  ligt een vijver met daarnaast een ijskelder welke door de zusters omgebouwd werd tot een grot ter verering van de Maagd Maria.
Op de hoge berg staat tussen de bomen en het groen een kalvarie opgesteld, de berg heeft een natuurlijke hoogteligging. Naast deze hoogte staat het hospitaal van het OCMW met daarnaast het voetbalveld van Wetteren en het oude slachthuis.
De hoogte begroeid met bomen is een hevel die opgeworpen is met de specie afkomstig van de uitgravingen voor de rechttrekking van de Schelde.


Nieuw jaagpad tussen de Scheldekaai van Wetteren en het veer van Schellebelle.
 
5758
5960
6162
6364
Het nieuwe jaagpad tussen Wetteren en de wijk Jabeke, werd aangelegd door Waterwegen en Zeekanaal NV (W&Z) en officieel ingehuldigd in juni 2016, door Vlaams minister van Mobiliteit
en Openbare Werken Ben Weyts.

 

Op linkeroever liggen de Kalkense meersen. Voor de indijking was dit een moerasgebied met een scheldemeander die doorliepen tot in Kalken (Laarne). Deze meersen zijn nu natuurgebied met agrarisch karakter. Door de opeenvolgende rechttrekking van de Schelde, was Kalken afgesneden van de Schelde. Om het dorp toch nog bereikbaar te maken via het water, werd in 1543 de Kalkse vaart gegraven. Deze vaart had naast haar functie als waterweg voor de (kleinere) scheepvaart ook nog een belangrijke rol in de waterhuishouding. Het pompgemaal van de Kalkse vaart, Belham genaamd, gebouwd op de oude tijsluis op L.O. zorgt voor de regeling van het polderwater binnen de polder van Belham.

65
Inhuldiging sluis Kalkense vaart 18 juli 1913


66
Verzakt daags na de inhuldiging 19 juli 1913


67
Ingestort op 20 juli 1913

 

Het Veer  van Schellebelle

 

68
foto Schellebelle 2013
Vijf aanmeerpalen of dukdalven. De voorlaatste ligplaats op de Schelde naar opwaarts toe.
Enkel aan de kade van Wetteren kunnen nog schepen aanmeren.

 

Schellebelle, deelgemeente van Wichelen. De gotische Sint-Jan-Onthoofdingskerk die tegenaan de Schelde staat, werd in de 17°-18° eeuw herbouwd. Achter deze kerk ligt een typisch driehoekig dorpsplein met zijn pittoresk oud gemeentehuis. Jaarlijks gaat in Schellebelle in de maand juni, de vermaarde potjesmarkt door.

Het veer van Schellebelle, het eerste veer op de Schelde. Van de zeven veren is dat van Schellebelle het meest opwaartse, en is al meteen een uitzondering op de reeks. Daar waar alle veren een klokvaste uurregeling hebben, werkt het veer van Schellebelle op een belsignaal.

Kaart van 1905
6970

Locatie van de veren in 1905


7172
Grondplan 1892 van de twee veren

(a) Is een private overzet,  (b) is de plaats van het huidige veer.

73
Foto Schellebelle 2016


Volgende deel (3) Schellebelle - Schoonaarde.

Paul & Herman